Kolja - Arthur Japin
Historische roman intrigeert en emotioneert.
Kolja heet de nieuwe roman van Arthur Japin. Ook zijn laatste boek is weer een historische roman. die zich afspeelt eind negentiende, begin twintigste eeuw. Een tijd van de grote klassieke componisten, van kunst en literatuur. Maar ook de tijd van cholera en een tijd waarin een afwijkende seksuele geaardheid niet geaccepteerd wordt. Wat betekent dit voor de grote componist Tsjaikovski? Japin heeft het haarfijn uitgezocht en beschreven in zijn nieuwe boek.
Hoog Sensitief, zo heeft Japin zichzelf beschreven in interviews. Dat wil zeggen dat hij zo veel empathie naar mensen ervaart dat hij alles aanvoelt: de ware gedachtes en gevoelens achter de woorden en gebaren die mensen gebruiken, vaak om iets anders te laten zien dan wat ze echt voelen. Het lijkt erop dat Japin deze gave niet alleen heeft voor mensen om zich heen maar dit ook door letters heen kan voelen. Eerder kroop hij onder andere in de huid van de balletdanser Vaslav Nijinski (Vaslav, 2010). Wanneer je passages van dat boek legt naast het dagboek van de echte Nijinski, is het vrijwel onmogelijk te onderscheiden wat door Nijinski en wat door Japin geschreven is: zo dichtbij komt Japin.
De centrale figuren in Kolja zijn de doof geboren Nikolaj (Kolja) Konradi en de broers Tsjaikovski (de bekende componist Pjotr en zijn jongere broer en dramaturg Modest), die zich over hem ontfermen. Ook in deze roman bewijst Japin weer een meester te zijn in het begrijpen en doorgronden van historische personages. De ervaringen van de dove jongen worden zo overtuigend opgeschreven dat het bijna ondenkbaar is dat de auteur zelf een prima gehoor heeft. De emotionele gebeurtenissen in het verhaal worden verteld op een manier die de lezer heel dichtbij haalt zodat je als lezer steeds het gevoel hebt persoonlijk betrokken te zijn bij de opgevoerde figuren.
De verhaallijnen worden afgewisseld: we lezen om en om een hoofdstuk vanuit het perspectief van een vijfentwintigjarige Kolja, net wanneer Pjotr Tsjaikovski is overleden en jaren eerder, wanneer Kolja nog acht jaar is, vanuit het perspectief van zijn opvoeder Modest Tsjaikovski. Zo leest het boek als een puzzel, waarin de lezer losse stukjes krijgt die steeds beter in elkaar passen.
Nieuw in Kolja ten opzichte van eerdere romans van Japin is dat er een detective element in zit: Pjotr Tsjaikovski is naar het schijnt gestorven aan cholera. Maar er is reden om hier aan te twijfelen; in ieder geval genoeg twijfel voor Kolja om te onderzoeken wat er zich heeft afgespeeld in de laatste dagen van Tsjaikovski’s: wat is nu echt de oorzaak geweest voor diens dood?
Het boek past perfect in het oeuvre van Japin en is voor liefhebbers van zijn werk zeker een aanrader. De auteur heeft weer uitstekend onderzoek gedaan wat er voor zorgt dat het boek, hoewel het fictie blijft, historisch zeer accuraat is. Daarnaast is het literair een parel met een prachtig gebruik van de Nederlandse taal en ontroerende psychologische passages.
Arthur Japin behoort al twintig jaar tot de top van Nederlandse literaire auteurs. Zijn werk is veelvuldig bekroond. Naast literatuur heeft Japin ook toneelstukken geschreven. Een eigen bewerking van zijn roman ‘De man van je leven’ is binnenkort in theaters te zien.
Kolja is verschenen bij De Arbeiderspers en kost € 22,50. Ook als E-book verkrijgbaar.
.
Waardering:
Boekbespreking door Paul Marseille
email mijGepubliceerd: 10-03-2017